Viễn cảnh kinh tế giai đoạn nửa cuối năm 2020?

  • 2 năm trước
  • Blog
  • 1

Các nền kinh tế đã đối diện với những thử thách thực sự kể từ khi Covid-19 có dấu hiệu trở thành đại dịch toàn cầu trong nửa đầu năm 2020. Hiện nay, dịch bệnh ở một số nước có những tín hiệu tích cực, một số nước số ca bệnh tăng chậm, một số nước không có ca bệnh mới, tuy nhiên dịch ở một số nước vẫn rất đáng lo ngại. Vậy viễn cảnh kinh tế giai đoạn nửa cuối năm 2020 sẽ thế nào? Đây chắc hẳn là mối quan tâm của rất nhiều người.

Tại sao tôi không dùng cụm từ “hậu Covid-19”? Rất đơn giản, bởi vì đây là đại dịch toàn cầu. Cho dù dịch ở một số nước về cơ bản đã được khống chế một cách tích cực, tuy nhiên nếu nhìn vào biểu đồ toàn thế giới thì rõ ràng đại dịch này vẫn chưa có dấu hiệu ngừng lại, thậm chí là chậm lại. Vậy tại sao lại là “hậu Covid-19” khi mà hầu hết các nền kinh tế hiện nay đều mở, ít nhiều đều chịu sự tác động của kinh tế thế giới nói chung?!

Nói như vậy để xác định rằng chúng ta vẫn đang sống trong đại dịch toàn cầu này, trên cơ sở đó mới có sự đánh giá tương đối khách quan về viễn cảnh kinh tế giai đoạn nửa cuối năm 2020.

Chính phủ các nước bơm tiền thông qua các gói cứu trợ và kích thích kinh tế

Từ khoảng tháng 3/2020 đến nay là giai đoạn bắt đầu bùng phát đại dịch quy mô toàn cầu. Trong khoảng thời gian này, chính phủ các nước một mặt tích cực tìm các giải pháp kiểm soát dịch bệnh, mặt khác đưa ra các gói hỗ trợ người dân và kích thích nền kinh tế. Như vậy có thể thấy hầu hết các nước đều phải bơm tiền vào nền kinh tế.

Bơm tiền là giải pháp dễ dàng nhất và như là giải pháp đầu tiên mà một chính phủ nghĩ tới khi cần kích thích nền kinh tế. Tuy nhiên, việc bơm tiền vào nền kinh tế chỉ có thể giải quyết được tình thế cấp bách trong ngắn hạn, nhưng có thể để lại những hậu quả khó khắc phục trong dài hạn, hoặc có thể mất rất nhiều thời gian để xử lý.

Cung tiền tăng có gây lạm phát và đổ vỡ kinh tế?

Điều này có thể xảy ra hoặc cũng có thể không, phụ thuộc vào 2 yếu tố là nội tại và ngoại cảnh của nền kinh tế đó.

Yếu tố nội tại:

Thứ nhất, chính phủ phải kiểm soát được lạm phát, duy trì được mức lạm phát thấp.

Thứ hai, dòng tiền phải được bơm vào các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và dịch vụ mà có thể tạo ra sự lưu thông dòng tiền nhằm kích thích nền kinh tế. Thông qua hệ thống tài chính ngân hàng giúp các doanh nghiệp này có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Điều này thể hiện qua dòng vốn đổ vào thị trường chứng khoán, ngân hàng duy trì mức lãi suất thấp…

Bài học trong quá khứ, nếu dòng tiền bị đẩy sang thị trường bất động sản, trong bối cảnh kinh tế ảm đạm, sớm muộn sẽ tạo ra bong bóng gây đổ vỡ thị trường, rộng hơn là suy thoái nền kinh tế. Nợ xấu cũng là nỗi ám ảnh đối với hệ thống ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nói chung.

Thứ ba, đảm bảo cung cầu ngoại tệ. Điều này đúng trong mọi trường hợp, nếu là một nền kinh tế mở. May mắn là trong bối cảnh các nước đều tăng cung tiền, hệ thống tỷ giá có thể chưa có nhiều biến động trong ngắn hạn, nhưng sẽ là ẩn số rất đáng ngại trong trung và dài hạn. Chú ý vào những doanh nghiệp xuất nhập khẩu để nhận ra dấu hiệu trong cung cầu ngoại tệ.

Yếu tố ngoại cảnh:

Đầu tiên, và cũng là quan trọng nhất, phụ thuộc vào diễn biến tiếp theo của đại dịch. Mặc dù hiện nay, các nước đang dần nới lỏng giãn cách xã hội và cố gắng khôi phục bình thường một số hoạt động của nền kinh tế, nếu tình hình dịch bệnh vẫn tiếp diễn theo chiều hướng xấu, không những cản trở nỗ lực của chính phủ các nước mà còn gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý của các nhà đầu tư, doanh nghiệp, người lao động và người tiêu dùng. Nói đơn giản, nếu dịch bệnh không kiểm soát được cũng đồng nghĩa với việc sớm hay muộn sẽ mất kiểm soát nền kinh tế.

Thứ hai, bất ổn chính trị và các cuộc xung đột, chia rẽ đang có dấu hiệu leo thang. Căng thẳng giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới là Mỹ và Trung Quốc vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Căng thẳng có dấu hiệu leo thang ở biên giới Trung – Ấn, Ấn Độ và Pakistan. Gần đây nhất là các cuộc biểu tình về sắc tộc ở Mỹ và một số nước châu Âu, các vấn đề về Hồng Kông, Đài Loan… Nếu tình hình không sớm được cải thiện, rất khó để lạc quan về bức tranh kinh tế toàn cầu.

Thứ ba, nguy cơ đổ vỡ hàng loạt và hiệu ứng domino. Việc chính phủ nhiều nước thi hành các biện pháp “social distancing” (giãn cách xã hội) cùng với ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch khiến tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, tổng cầu suy giảm, hàng loạt doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Nếu như có một hoặc một vài mắt xích nào đó của kinh tế thế giới gặp vấn đề không thể sửa chữa, rất có thể sẽ kéo theo hiệu ứng xấu đối với phần còn lại.

Viễn cảnh kinh tế nào trong giai đoạn nửa cuối năm 2020?

Hãy nhớ lại cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007 – 2008, bắt nguồn từ sự đổ vỡ bong bóng bất động sản ở Mỹ, đã kéo theo sự đổ vỡ tài chính, suy thoái kinh tế và suy giảm tăng trưởng ở nhiều nước trên thế giới. Cuộc khủng hoảng trong đại dịch Covid-19 nếu xảy ra, rất có thể sẽ bắt nguồn từ lĩnh vực năng lượng, hàng không hoặc bất động sản.

Bài viết này để một cái kết mở, vì như đã nêu ở trên, viễn cảnh kinh tế lần này phụ thuộc rất lớn vào diễn biến tiếp theo của đại dịch. Ngay cả khi đại dịch được kiểm soát, việc khắc phục hậu quả sau đại dịch cũng là bài toán khó đối với nhiều nền kinh tế.

Tham gia thảo luận

So sánh các bảng liệt kê

So sánh